Een dissociatieve stoornis is een brede psychische aandoening waarbij mensen lijken ‘los te raken’ van zich zelf of dat de mens het contact met de omgeving lijkt te verliezen of lijkt te verloren zijn. Voor een dissociatieve stoornis wordt vaak de term depersonalisatie of derealisatiestoornis gebruikt, echter depersonalisatie of derealisatiestoornis is een specifieke vorm van een dissociatieve stoornis waarbij de wereld van deze mens onwerkelijk aanvoelt door derealisatie van de werkelijkheid en/of het eigen lichaam of de eigen geest als vreemd wordt ervaren door depersonalisatie. Dissociatie is dus het overkoepelende concept, en derealisatie en depersonalisatie zijn specifieke symptomen of subtypen van dit concept.
Bekende dissociatieve stoornissen zijn:
- Depersonalisatie-derealisatiestoornis : Langdurige of terugkerende episodes van het gevoel dat de omgeving onwerkelijk is door derealisatie van de werkelijkheid en/of het eigen lichaam als vreemd of niet-eigen wordt ervaren door depersonalisatie.
- Dissociatieve amnesie : Verlies van (belangrijke) herinneringen aan gebeurtenissen, ervaringen en/of periodes uit het leven.
- Dissociatieve identiteitsstoornis (DIS) : Het ervaren van meerdere, sterk verschillende persoonlijkheidsdelen, die niet of weinig met elkaar lijken verbonden zijn.
Depersonalisatie – Derealisatiestoornis
Bij depersonalisatie ervaart iemand zich zelf of het eigen lichaam als onwerkelijk, alsof iemand zich zelf van buitenaf bekijkt, of lichaamsdelen voelen vreemd aan. Depersonalisatie wordt ook derealisatiestoornis genoemd door de medische wereld. Dit is merkwaardig aangezien de mens met depersonalisatie of derealisatiestoornis vaak juist bewuster is van het feit dat er meerdere werkelijkheden of beter gezegd meerdere werelden bestaan. Deze mens neemt waar en ervaart: de eigen innerlijke wereld die wordt waargenomen en ervaren, en de zintuigelijke waarneming van de wereld van veelheid, oppervlakkigheid, vorm en energie-materie.
Een mens in depersonalisatie lijkt zich zelf te ontstijgen of lijkt uit zich zelf te breken. Dit kan ook zo door de mens worden ervaren volgens de weg van geleidelijkheid of plotseling. Door de medische wetenschap kan hieraan de diagnose depersonalisatie, derealisatiestoornis, psychose of randpsychose worden gegeven, echter volgens de wetenschap kan de mens zich niet bewust zijn als een mens in een psychose zit of een ‘uittreding’ of depersonalisatie heeft. Echter een mens kan wel degelijk bewust van zijn, indien de mens deels ontsloten is naar zich Zelf. Bij depersonalisatie kan het mentale lichaam met het concrete denken uit het emotionele lichaam beschadigd of vervormd of misvormd zijn waardoor deze gefragmenteerde associatie ontstaat in het lagere concrete denken van de mens. Doordat deze mens meer ontsloten is naar zich Zelf, is het mogelijk dat deze mens bewuster is en (een deel) van de verschillende werelden kan waarnemen.
De mens in deze, die een mate van bewustzijn heeft om dit waar te nemen, ervaart een soort afstand, een fragmentatie en bewustwording van deze twee werelden van eigen innerlijke wereld en de wereld daar buiten in de vorm. De onbewustere mens echter neemt waarschijnlijk verwarring waar en kan vast slaan in angst, paniek en chaos.
Het is ook niet relevant of er een diagnose wordt gesteld of niet, echter het is wel relevant en belangrijk dat deze mens in depersonalisatie, gezien wordt in de situatie waarin de mens zit, beluisterd wordt wat deze mens ervaart, waarneemt en hoe het zich beweegt. De mens kan namelijk een (deels) gebrekkig dagelijks bestaan hebben waardoor onnodige reacties en situaties zich kunnen voor doen.
Voor een mens gaande op zijn of haar levensweg kan depersonalisatie ontstaan. Dit is afhankelijk van de fase waarin de mens zit in zijn of haar proces. Deze toestand waarin de mens zich bevindt, is tijdelijk, en het zal op termijn integreren in één waarneming van de wereld. Vaak is hier extra begeleiding bij nodig om dat proces juist te begeleiden zodat deze mens meer kan worden ontsloten tot zich Zelf. Bij de onbewustere mens die vast kan slaan in angst, paniek en chaos, wordt vaak met medicijnen bedaard en onderdrukt als oplossing voor deze toestand waarin de mens verkeert.
Depersonalisatie kan als eng of onrealistisch worden ervaren, echter het is een gevolg van het bewustwordingsproces van de mens en het vermogen ontwikkelen van eigen waarheidsvinding. Het is het bewust worden van het feit dat er meerdere werkelijkheden of meerdere werelden bestaan en dat een mens zich bevindt in meerdere vlakken, niveaus of lagen van werkelijkheid. De dissociatieve stoornis is dat de mens (een deel van) deze werelden (een glimp van) waarneemt en deze mens in depersonalisatie is daardoor niet in verwarring: deze mens neemt juist de eigen innerlijke wereld waar en ervaart het, en daarnaast neemt deze mens via zintuigelijke waarneming de wereld van veelheid, oppervlakkigheid, vorm en energie-materie waar.
Depersonalisatie behoort bij de mens die de weg van Zelfverwerkelijking gaat om de Zelfheid gestalte te geven, te gaan staan en te doen slagen.
Dissociatieve amnesie
Een mens met een dissociatieve amnesie heeft een verlies van (belangrijke) herinneringen aan gebeurtenissen, ervaringen of periodes uit het leven. Deze vergeetachtigheid kan komen bijvoorbeeld door de leeftijd, een beschadiging van de hersenen of als een tijdelijke situatie waarin de mens zich bevindt door de weg van Zelfverwerkelijking te gaan.
Ook hier geldt dat het niet relevant is of er een diagnose wordt gesteld of niet, echter het is wel relevant en belangrijk dat deze mens met een dissociatieve amnesie, net als bij depersonalisatie, gezien wordt in de situatie waarin deze mens zit en deze mens wordt beluisterd in wat deze mens waarneemt, ervaart, beweegt en eventueel extra hulp nodig heeft. De mens kan namelijk een deels of volledig gebrekkig dagelijks bestaan hebben waardoor onnodige reacties en situaties zich kunnen voor doen. Deze mensen hebben vaak hulp nodig voor een normaal dagelijks bestaan.
Bijvoorbeeld is de dissociatieve amnesie het gevolg van de leeftijd of ouderdom, dan vraagt dat een andere hulp voor deze mens (ouderenzorg, thuishulp, etc.), dan bij een dissociatieve amnesie als gevolg van een beschadiging van de hersenen of door de weg van Zelfverwerkelijking te gaan. Bij een dissociatieve amnesie door een beschadiging van de hersenen, dan is ook vaak hulp noodzakelijk voor deze mens in de vorm van bijvoorbeeld revalidatie.
Voor een mens in crisis op de weg van Zelfverwerkelijking is extra hulp op Geestelijk vlak een noodzaak om door de crisis te komen. De mens op de weg van Zelfverwerkelijking kan meer de symptomen van dissociatieve amnesie hebben, dan zal uiteindelijk de dissociatieve amnesie van tijdelijke aard zijn, ook al kan het maanden of jaren duren.
Dissociatieve identiteitsstoornis (DIS)
Een mens met een Dissociatieve identiteitsstoornis kan meerdere, sterk verschillende persoonlijkheidsdelen ervaren, die niet of weinig met elkaar verbonden lijken te zijn. De medische wetenschap meent dat de persoonlijkheid van deze mens is opgesplitst, echter dit is zeker niet het geval.
Het Zelf van de mens drukt zich namelijk uit in de vorm via het persoonlijke ‘ik’: de Zelfheid. Het ‘ik’ van de persoonlijkheid, kan zodanig vervormd en misvormd zijn dat de persoonlijkheid gesplitst lijkt te zijn en uit één of meerdere delen bestaat. Afhankelijk welk deel van deze persoonlijkheid (on)bewust leidend is, maakt welke wereld deze mens waarneemt en ervaart. Deze waargenomen en ervaarde wereld is sterk vervormd door de defragmentatie van de persoonlijkheid, en lijkt deze mens een identiteitsstoornis en meerdere identiteiten te hebben. Vaak is het dagelijks bestaan van deze mens (ernstig) verstoord en is extra hulp noodzakelijk.
Indien deze mens zelf bewust wordt van deze splitsingen of beter gezegd afgescheidenheden van de persoonlijkheid, dan lijkt een dissociatieve identiteitsstoornis op een depersonalisatie: de mens is bewust van meerdere werelden, echter deze mens weet vaak niet welke persoonlijkheidsdeel met welke wereld de leiding heeft.
Geestelijke ondersteuning
In alle gevallen van dissociatieve stoornis is extra hulp op Geestelijk vlak zeer aan te raden om deze mens op begeleiden en te richten naar zich Zelf.